Hệ số K tiền sử dụng đất: vì sao có thể tăng 2–2,6 lần?

Hệ số K tiền sử dụng đất đang là điểm được giới bất động sản theo dõi sát nhất trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Theo ước tính được Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) và Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường BĐS Việt Nam (VARS) đưa ra, cách tính “bảng giá đất nhân hệ số K” có thể khiến tiền sử dụng đất tại một dự án tăng 2–2,6 lần so với trước.

Hệ số K tiền sử dụng đất: công thức bảng giá đất nhân hệ số K và các con số chính
Hệ số K và tiền sử dụng đất. Nguồn: VARS, HoREA qua Dân trí, Thanh Niên, CafeF. Đồ họa: duanvinhomesolympic.vn

Câu chuyện nóng lên vì theo Dân trí, Quốc hội dự kiến biểu quyết dự án luật này vào ngày 21/11/2026. Với người mua nhà, câu hỏi thực tế là: chi phí đất tăng thì giá nhà dự án mới có tăng theo?

Hệ số K là gì, tính tiền sử dụng đất ra sao?

Theo dự thảo, trong phần lớn trường hợp, Nhà nước sẽ dùng bảng giá đất nhân với hệ số K thay cho cách định giá đất cụ thể từng thửa như hiện nay. Bảng giá đất và hệ số K do HĐND cấp tỉnh quyết định theo chu kỳ 3 năm, có thể điều chỉnh khi hạ tầng, quy hoạch thay đổi.

Theo phân tích được CafeF dẫn lại, K là tích của ba hệ số thành phần:

  • K1 – phản ánh biến động giá đất trên thị trường;
  • K2 – phản ánh yếu tố quy hoạch (vị trí, chức năng sử dụng đất sau quy hoạch);
  • K3 – các yếu tố khác.

Ví dụ đơn giản: thửa đất có giá trong bảng là 10 triệu đồng/m², nếu K2 bằng 1,6 thì giá dùng để tính nghĩa vụ tài chính đã là 16 triệu đồng/m², chưa tính K1 và K3.

Hà Nội: hệ số quy hoạch có thể lên 1,45

Rà soát của VARS tại 22 địa phương đã có thông tin về K năm 2026 cho thấy khoảng 1/3 địa phương áp dụng K = 1. Riêng hệ số quy hoạch của Hà Nội có thể đạt 1,45, TP.HCM tới 1,7. Đáng chú ý, đây mới chỉ là một hệ số thành phần, chưa nhân với biến động thị trường và các yếu tố khác.

Vì sao tiền sử dụng đất có thể tăng 2–2,6 lần?

Mức tăng đến từ hai lớp cộng dồn: bảng giá đất mới đã được nâng sát giá thị trường, sau đó lại nhân thêm K. CafeF dẫn ví dụ đường Đồng Khởi (TP.HCM) có giá trong bảng khoảng 687 triệu đồng/m², trong khi trước đây chỉ khoảng 167 triệu đồng/m².

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho rằng chi phí đất chiếm khoảng 30–40% giá thành nhà ở, nên khi K từ 1 trở lên thì “giá đất sẽ được giữ nguyên hoặc tăng thêm, chứ không thể giảm”. Tuy vậy, chuyên gia pháp lý Nguyễn Văn Đỉnh lưu ý mức 2–2,6 lần là tính trên một số dự án cụ thể, không có nghĩa giá nhà toàn thị trường tăng tương ứng.

Ai chịu ảnh hưởng?

  • Chủ đầu tư dự án: nghĩa vụ tài chính cao hơn, ảnh hưởng dòng tiền, tiến độ và nguồn cung nhà ở mới.
  • Hộ gia đình, cá nhân: có thể phải nộp nhiều hơn khi chuyển mục đích sử dụng đất hoặc được công nhận quyền sử dụng đất.
  • Người bị thu hồi đất: nếu giá bồi thường theo bảng giá nhân K thấp hơn giá giao dịch thực, nguy cơ khiếu nại, tranh chấp tăng lên.
Thửa đất ở trong khu dân cư – hệ số K tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích
Hộ gia đình có thể phải nộp tiền sử dụng đất cao hơn khi chuyển mục đích hoặc được công nhận quyền sử dụng đất (ảnh minh họa).

“Hệ số K phải phản ánh đúng diễn biến thị trường, bám sát quan hệ cung – cầu và giá giao dịch thực tế.”

– Ông Nguyễn Quang Huân, đại biểu Quốc hội đoàn TP.HCM (theo CafeF)

Các kiến nghị để giá nhà bớt áp lực

VARS, các đại biểu Quốc hội và chuyên gia đưa ra một số đề xuất chung:

  1. Làm rõ bản chất K là tỷ lệ giữa giá thị trường và giá trong bảng giá đất; K phải có chiều tăng và chiều giảm.
  2. Rà soát khi giá thị trường biến động khoảng 20%, thay vì chờ hết chu kỳ.
  3. Công khai dữ liệu, phương pháp và thông báo trước ít nhất 6 tháng nếu điều chỉnh làm tăng nghĩa vụ.
  4. Có cơ chế chuyển tiếp cho hộ dân, dự án đã hoàn thành các bước pháp lý.
  5. Giữ định giá cụ thể cho trường hợp đặc thù: lấn biển, đất hỗn hợp, dự án quy mô lớn, khu vực thiếu dữ liệu.

PGS.TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, nhận định hệ số K “bản chất không phải là nguyên nhân trực tiếp làm tăng giá BĐS”, nhưng luật cần quy định biên độ điều chỉnh rõ ràng.

Người mua nhà nên hiểu thế nào?

Với dự án đã nộp xong tiền sử dụng đất, hệ số K mới gần như không tác động trực tiếp. Rủi ro tăng chi phí chủ yếu nằm ở các dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính về đất. Khi tìm hiểu một dự án, người mua nên hỏi rõ tình trạng pháp lý đất, tiến độ giải phóng mặt bằng, tái định cư và quy định về đặt cọc mua nhà dự án trước khi xuống tiền.

Với khu vực phía Nam Hà Nội, người dân có thể tra cứu quy hoạch dự án Olympic để biết thửa đất của mình thuộc chức năng gì – yếu tố liên quan trực tiếp đến hệ số quy hoạch K2. Giá bán tại Vinhomes Olympic Hà Nội hiện chưa công bố.

Câu hỏi thường gặp

Hệ số K tiền sử dụng đất là gì?

Là hệ số nhân với giá trong bảng giá đất để ra giá tính nghĩa vụ tài chính về đất, gồm K1 (thị trường), K2 (quy hoạch) và K3 (yếu tố khác).

Hệ số K có làm giá nhà tăng ngay không?

Không hẳn. Tác động lớn nhất rơi vào dự án chưa nộp tiền sử dụng đất. Chi phí đất chiếm khoảng 30–40% giá thành, nên mức tăng giá nhà (nếu có) thấp hơn nhiều so với mức tăng tiền sử dụng đất.

Ai quyết định hệ số K ở Hà Nội?

Theo dự thảo, HĐND cấp tỉnh (ở Hà Nội là HĐND thành phố) quyết định bảng giá đất và hệ số K theo chu kỳ 3 năm.

Khi nào quy định mới được thông qua?

Theo Dân trí, Quốc hội dự kiến biểu quyết dự án Luật Đất đai (sửa đổi) ngày 21/11/2026; nội dung cuối cùng có thể khác dự thảo.

Xem thêm

Nguồn tham khảo: CafeF/VTC News (20/11/2026), Dân trí, Thanh Niên, Vietstock/Tiền Phong. Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý; nội dung luật có thể thay đổi khi được thông qua.

Bài viết liên quan

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thiết kế bởi DTCSoft